Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти » Баёнотлар http://uz.hrsu.org “Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда давлат қароқчилар тўдасига айланади” Августин Аврелий Wed, 08 Sep 2010 17:18:54 +0000 http://wordpress.org/?v=2.8.6 en hourly 1 ЎИҲЖга қарши иккинчи фронт очилди. http://uz.hrsu.org/2010/01/14/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6%d0%b3%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d1%80%d1%88%d0%b8-%d0%b8%d0%ba%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d1%87%d0%b8-%d1%84%d1%80%d0%be%d0%bd%d1%82-%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b4%d0%b8/ http://uz.hrsu.org/2010/01/14/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6%d0%b3%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d1%80%d1%88%d0%b8-%d0%b8%d0%ba%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d1%87%d0%b8-%d1%84%d1%80%d0%be%d0%bd%d1%82-%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b4%d0%b8/#comments Thu, 14 Jan 2010 10:04:28 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=999

O’ZBEKISTON INSON HUQUQLARI JAMIYATI

HUMAN RIGHTS SOCIETY OF UZBEKISTAN

L’ASSOCIATION DES DROITS DE L’HOMME DE L’OUZBEKISTAN

ОБЩЕСТВА ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА

Association des droits de l’homme de l’Ouzbekiston
LDH 49, 22 rue du Maine 49100 Angers.

Tel:

+353 870 61 4883

+33 241 667 961,

+33 963 585 756,

www.hrsu.org

E-mail: b_abdujalil@yahoo.com

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти

баёноти

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

14 январь 2010 й.

ЎИҲЖга қарши иккинчи фронт очилди

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)га қарши унинг ташкил этилган куни (1992 йил 2 февраль)дан бошлаб аёвсиз уруш очган Миллий хавфсизлик хизмати (МХХ), прокуратура, милиция ва суди қиёфасидаги ҳукуматга «Бирлик» партияси, «Эрк» партиясининг Самад Маллаев «бошқараётган» кичик бир парчаси, «Бирдамлик» ҳаракати, «Эзгулик» ҳуқуқбонлик жамияти ва Ўзбекистон мустақил ҳуқуқбонлар ташаббус гурухи (ЎМҲТГ) қиёфасидаги ўзини мухолифат деб атаётганлар ёрдамга шошилдилар ва ЎИҲЖга қарши курашда иккинчи фронтни очдилар.

Воқеаларнинг кўринишидан, мазкур сиёсий коалиция 1992 йилдан бери ҳукумат деб аталувчи бир фронт енгаолмаётган ЎИҲЖни биргалашиб енгишга қатъий қарор қилишди, шекилли.

«Бирлик» партиясининг www.Harakat.net сайти хабарига кўра, 2010 йил 12 январда Қарши шаҳрида (Қашқадарё вилояти) юқорида айтилган «мухолиф» ташкилотларнинг қузғунлари Дайнов Ташанов («Бирлик» партияси раиси муовини), С.Маллаев («Эрк» партиясининг сохта парчаси раҳбари), Ғанижон Раҳматов («Бирдамлик» ҳаракатининг вилоят бўлими раиси), Зулфиқор Мирзоқулов («Эзгулик» жамияти вилоят бўлими раиси), Жўра Муродов (ЎМҲТГ вилоят бўлими раиси) ва уларнинг ЎИҲЖга мутлақо алоқаси бўлмаган кичик бир гурух ювиндихўрлари ЎИҲЖнинг (!!!) вилоят «конференция»си учиб келишибди. Мақсад: Қашқадарё вилоятида ЎИҲЖнинг ҳукумат чўнтагига бемалол сиғадиган, қўлбола ташкилотини тузиш – тушунарли-ки, эМ-эМ-Хэнинг «яхши ва холис» ташаббуси билан, албатта.

2006 йилгача ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилоят бўлими ташкилотнинг энг яхши бўлимларидан бири бўлиб, бу ҳудудда унинг олтита бўлими ҳуқуқбонлик фаолиятини олиб борар эди. 2006 йил июнида вилоят ташкилотимиз раиси Ядигар Турлибекоа хибсга олинди. 70-ёшли ҳуқуқбон қамоқхона азоблари, терговчиларнинг қийноқлари ва таҳқирлашларига бардош бера олмади ва ҳукумат талабини қабул қилди. Амнистия билан озодликка чиқиш эвазига ҳукумат унинг олдига иккита талабни қўйди: (1) ЎИҲЖ раиси Толиб Ёқубовга қарши ёзма кўргазма бериш; (2) ЎИҲЖ вилоят бўлимини ЎМҲТГга ўтказиш. 2006 йилнинг декабрида амнистия билан озодликка чиққач, Я.Турлибеков дарҳол баёнот ёзиб вилоят бўлими ЎМҲТГга қўшилганини эълон қилди.

Шундай қилиб, ўз ташкилотига содиқлигини сақлаб қолган бирнеча ҳуқуқбонларни ҳисобга олмаганда, ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилоят бўлими тугатилди. Я.Турлибеков АҚШда жойлашгач, у «Бирдамлик» ҳаракатига аъзо бўлди ва унинг раисининг муовини лавозимини эгаллади.

2009 йилнинг майигача ЎИҲЖ Қашқадарё вилоятида ўз фаолиятини олиб борган эмас. 2009 йил 22 майда вилоятда ташкилотимизни қайта тиклашга эришдик ва у вилоятда ҳуқуқбонлик мониторинги ўтказишни йўлга қўйди.

2009 йилнинг майидан бошлаб Ўзбекистонда портлаш ва қотилликлардан иборат ғалати воқеалар юз бера бошлади. ЎИҲЖ илгарироқ 2009 йилда нохуш воқеалар содир бўлиши мумкинлигини башорат қилган эди, чунки: (1) мамлакатда бирор муҳим сиёсий тадбир (Олий Мажлис ёки президент сайловлари каби) ўтказилиши йиллари (мас., 1999, 2004 йиллар)да портлашлар, отишмалар ва қотилликлар содир бўлар эди (булардан кейин мусулмонлар, ҳуқуқбонлар, журналистлар, тижоратчилар ва бошқаларни оммавий қамоққа олишлар бошланар эди); (2) 2009 йил охирида Олий Мажлисга сайловлар мўлжалланган эди.

Кейинчалик бу портлашлар, отишмалар ва қотилликларга ҳукуматнинг бевосита алоқаси борлиги ошкор бўлар, чунки у оммавий қамашларни нима биландир оқлаши керак эди.

Худди шундай бўлиб чиқди. Хонобод шаҳарчасида содир бўлган отишма ва портлашлар, икки имомга қарши уюштирилган суиъқасд, ИИВ масъул ходимининг ўлдирилишидан кейин ҳукумат Андижон, Сирдарё, Жиззах, Қашқадарё ва Тошкент вилоятларида кенг кўламли қамашларни бошлаб юборди. Қарши шаҳрида 30 дан ортиқ мусулмон аёллар диний эътиқоди учун қамоққа олинди. Қашқадарёликларни нафақат вилоятнинг ўзида, балки Тошкент шаҳрида ҳам пачкалаб қамоққа ола бошладилар.

Бу қама-қамалар ЎИҲЖни четлаб ўтмади: ташкилотнинг уч аъзоси – Ғайбулла Жалилов, Меҳринисо Ҳамдамова ва Шаҳло Раҳмонова қамоққа олиндидар. Ғайбулла Жалилов ёвузларча қийноққа солинди. Ҳукумат биринчи марта ҳуқуқбонни Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 159-моддаси (ЎзР конституцион тузумига тажовуз қилиш) билан айблади. Ана шулар ва инсон ҳуқуқларининг беҳаёларча бузилиши ҳақидаги кўпгина бошқа фактларни Гулшан Қараева бошқараётган янги ташкилот дунё жамоатчилигига билдира бошлади. Интернетда вилоятда инсон ҳуқуқларининг бузилаётганлиги ҳақида маълумотлар ҳақиқий оқими кета бошлади ва … махсус хизмат саросимага тушди.

Қарши шаҳрида ЎИҲЖ «конференцияси»ни ўтказишнинг бош ташаббускори Д.Ташанов ўзини ташкилотнинг вилоят бўлими раисининг муовиниман деб эълон қилибди: гўё-ки у ташкилотнинг 2003 йилда ўтган конференциясида бу лавозимга сайланган эмиш. Қип-қизил ёлғон! У йили, Андижон воқеаларидан кейин ватанни тарк этишга мажбур бўлган ЎИҲЖ аъзолари, жумладан ЎИҲЖ раиси Толиб Ёқубов ҳам, ҳали Ўзбекистонда эдилар ва улар Д.Ташанов нафақат мазкур лавозимга сайланмаган, ҳатто конференцияда қатнашмаганини яхши биладилар. Бундан ташқари, 12 январда ўтган «конференция»да қатнашган барча одамлар, юқорида айтганимиздай, ЎИҲЖга мутлақо алоқаси йўқдир. У ҳолда гап нимада?

2003 йилнинг октябрида махсус хизмат «Эрк» партиясининг собиқ Бош котиби С.Маллаевни ёллаб, ташкилотнинг 5-Қурултойида партияда ажралиш (бўлаклаш) ташкил қилишга эришди. Мазкур операцияни океан ортидан партия раиси Муҳаммад Солиҳнинг ашаддий душмани, «Бирлик» партияси раиси Абдураҳим Пўлатов бошқариб турган.

С.Маллаев партия аъзоларининг кичик бир гурухини ўз томонига оғдириб олишга муваффақ бўлди ва шундан сўнг ўзини «Эрк» партиясининг раиси деб эълон қилди. Бироқ бу авантюрадан жўяли бир нарса чиқмади – унинг гурухи тарқаб кетди.

2009 йилнинг бошида ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилояти бўлимининг собиқ раиси Тўлқин Қараев С.Маллаев ва З.Мирзоқулов Гулшан Қараевани обрўсизлантириш мақсадида МХХ билан ҳамкорлик қилаётганларини ҳужжатли фош этган эди. Бу ҳақда 2009 йил 20 февралда ЎИҲЖ хабар тарқатган эди. С.Маллаев, З.Мирзоқулов, Д.Ташанов, Ж.Муродов ва бирнеча бошқа «мухолифатчи» ва «ҳуқуқбонлар» махсус хизматнинг югурдагига айланганлари уларнинг таниш-билишлари, қариндош-уруғлари ҳамда ҳуқуқбонлар учун шу қадар ойдинлашди-ки, одамлар уларнинг ҳар бирини фақат «мхх-чи» дея гапира бошладилар.

Бизга «конференция қарори» етиб келди ва биз уни синчиклаб ўргандик . Ундан ҳукумат сўлагининг ҳиди анқиб турибди. Ҳукумат ҳам, Д.Ташанов тузган, гўё-ки ЎИҲЖга алоқаси бор «ташкилот» ҳам бир овоздан Қаршида 30 аёл қамоққа олинмаган, Ғайбулла Жалилов ва у билан бирга судга тортилган инсонларга ҳеч қанақа қийноқ қўлланилган эмас, аслини олганда улар террористлардир дейишмоқда. Ҳайратли даражада ҳукумат ва «мухолифат» фикрларининг бирлигини кўрмоқдамиз! Ҳасан-Ҳусандай! Бошингда қудратли МХХ ўқталиб турганда нималар гапириб, нималарни ёзмайсан!

Мен, Абдужалил Бойматов, Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти, масъулият билан БАЁН ҚИЛАМАН:

Биз 2010 йил 12 январда сохта ҳуқуқбонлар томонидан ўтказилган Қашқадарё вилоят «конференциясини» тан олмаймиз!

ЎИҲЖдан қўлингни торт!

Абдужалил Бойматов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти

]]> http://uz.hrsu.org/2010/01/14/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6%d0%b3%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d1%80%d1%88%d0%b8-%d0%b8%d0%ba%d0%ba%d0%b8%d0%bd%d1%87%d0%b8-%d1%84%d1%80%d0%be%d0%bd%d1%82-%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b4%d0%b8/feed/ 0 Мен Нодир Ахатов шуни расмий равишда билдираманки… http://uz.hrsu.org/2010/01/13/%d0%bc%d0%b5%d0%bd-%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2-%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%bc%d0%b8%d0%b9-%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%88%d0%b4%d0%b0-%d0%b1/ http://uz.hrsu.org/2010/01/13/%d0%bc%d0%b5%d0%bd-%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2-%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%bc%d0%b8%d0%b9-%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%88%d0%b4%d0%b0-%d0%b1/#comments Wed, 13 Jan 2010 09:03:13 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=991

Баёнот.

Мен Нодир Ахатов шуни расмий равишда билдираманки, мени шу бугундан бошлаб “Бирлик”ҳалк ҳаракати партиясидан расман чиққан ва ушбу партия аъзоси эмас деб ҳисоблашларингизни сўрайман.Ушбу қарорга бундан олти ой илгари келган эдим ва икки ой илгари партиянинг Қашқадарё бўлими раиси Дайнов Ташановга оғзаки равишда айтган эдим. Бу ҳақда “Бирдамлик” раиси Баҳодир Чориев ҳам хабардор. Бу билан мен нима сабабдан чиқаётганлигимни ва бировлар билан жанжал қилиш мақсадида эмаслигимни айтмоқчиман.Келажакда партия ишларига омад тилайман, барча аъзоларига келажакда ҳалқ йўлида режалаштирган барча ишларига ривож тилайман.Шу билан биргаликда умид қиламанки,партия ўз структурасини реформа қилиб- замонга мослаштириб, ҳалк ичига кириб бориш стратегиясини ишлаб чиқади ва шу ҳалққа озгина ёрдами тегади, кадрларини
асрашга ҳаракат қилади деб умид қиламан. Яна бир марта барчангизга омад тилаб

Нодир Ахатов.
13-январь.2010 й.  Қарши ш.

]]> http://uz.hrsu.org/2010/01/13/%d0%bc%d0%b5%d0%bd-%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2-%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d1%81%d0%bc%d0%b8%d0%b9-%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%88%d0%b4%d0%b0-%d0%b1/feed/ 0 Шундай қилиб мазкур ташкилотимизнинг Қашқадарё… http://uz.hrsu.org/2009/12/05/%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b4%d0%b0%d0%b9-%d2%9b%d0%b8%d0%bb%d0%b8%d0%b1-%d0%bc%d0%b0%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%80-%d1%82%d0%b0%d1%88%d0%ba%d0%b8%d0%bb%d0%be%d1%82%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d0%b7%d0%bd%d0%b8%d0%bd/ http://uz.hrsu.org/2009/12/05/%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b4%d0%b0%d0%b9-%d2%9b%d0%b8%d0%bb%d0%b8%d0%b1-%d0%bc%d0%b0%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%80-%d1%82%d0%b0%d1%88%d0%ba%d0%b8%d0%bb%d0%be%d1%82%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d0%b7%d0%bd%d0%b8%d0%bd/#comments Sat, 05 Dec 2009 11:09:57 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=840 Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти баёноти.

Қаршида янги провокация тайёрланмокда

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг Қашқадарё вилоят бўлими айни кунларда ҳам ўз фаолиятини давом эттираётган бўлинмамиз саналади. Мазкур вилоят ташкилотини Гулшан Қораева ва Қарши шаҳар бўлимини эса Нодир Аҳадов бошқармоқда. Яқиндагина бўлиб ўтган навбатдаги “қама-қама” ларда Қарши шаҳрининг ўзидан тағин уч нафар Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти аъзолари қамоққа ташланишди. Шундай қилиб мазкур ташкилотимизнинг Қашқадарё вилоятининг ўзидан қамоқда ўтирганлари беш кишини ташкил этмоқда. Булар Йўлдош Расулов, Зафар Раҳимов, Ғайбулла Жалилов, Шаҳло Раҳмонова ва Меҳринисо Ҳамдамовалардир.

Қаршидан бизгача етиб келаётган маълумотларга кўра, милиция органлари яна бир тўҳматона вазиятни яратишга тайёрланмоқда. 5 декабрь куни Гулшан Қораева хонадони атрофида участка назорат инспектори Азиз Аллаёров раками 336, ф қора рангли “Жигули” автомашинасида кўчани айланиб ўтганлиги ва унинг ёнида бир аёл ҳам бўлганлиги айни шу таҳлит фикрга келишимизга асос бўлади. Шу кунда Гулшан Қораеванинг уй телефони ҳам “ишламай қолган” ва бу уни алоқадан узиш мақсадида қилинмоқда.

Айни мана шу манзара Нодир Аҳадов уйи атрофида ҳам кузатилган.

Шуни эслаб ўтишимиз жоизки, Гулшан Қораева Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг Қашқадарё вилоятида фаолият кўрсатган ҳуқуқбон Тўлқин Қораевнинг синглиси. 2005 йилнинг 4 июнь кунида Тўлқин Қораев ҳам бир туҳматона вазиятнинг қурбони бўлиб қамоққа олинганди ва ўшанда ҳам Юлдуз Шерова исмлик бир “муштипар аёл” милиция профилактика инспектори билан кўчани айланган, ҳаттоки Юлдуз Шерова Тўлқин Қораев хонадонига киришга ҳам уринганди. Бироқ у милиция топшириғини Қарши шаҳрининг “Эски шаҳар” ҳудудида амалга ошира олишга муваффақ бўлганди.

Барча халқаро ташкилотлар ва Ўзбекистондаги чет эл дипломатик миссиялари ўз диққатларини Қарши шаҳридаги вазиятга қаратишларини сўраймиз. Бу шаҳарда ноҳақдан ноҳақ қамоққа олишлар, одамларни қийноққа тутиб уларни ҳаттоки терроризмда айблашлар оддий ҳолат бўлиб қолди. Режимнинг навбатдаги қурбонлари ҳали озодликда, лекин тез орада бирор кор-ҳол юз бериши мумкин.

5-декабрь 2009 йил

Абдужалил Бойматов,Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти.

тел: 00 353 870 61 4883

]]> http://uz.hrsu.org/2009/12/05/%d1%88%d1%83%d0%bd%d0%b4%d0%b0%d0%b9-%d2%9b%d0%b8%d0%bb%d0%b8%d0%b1-%d0%bc%d0%b0%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%80-%d1%82%d0%b0%d1%88%d0%ba%d0%b8%d0%bb%d0%be%d1%82%d0%b8%d0%bc%d0%b8%d0%b7%d0%bd%d0%b8%d0%bd/feed/ 0 ЎИҲЖ Жиззах туман бўлими раиси Мамир Азимов… http://uz.hrsu.org/2009/11/13/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6-%d0%b6%d0%b8%d0%b7%d0%b7%d0%b0%d1%85-%d1%82%d1%83%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d1%9e%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d0%b8%d1%81%d0%b8-%d0%bc%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%80-%d0%b0/ http://uz.hrsu.org/2009/11/13/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6-%d0%b6%d0%b8%d0%b7%d0%b7%d0%b0%d1%85-%d1%82%d1%83%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d1%9e%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d0%b8%d1%81%d0%b8-%d0%bc%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%80-%d0%b0/#comments Fri, 13 Nov 2009 09:46:40 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=721 Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти

БАЁНОТИ

13 ноябрь 2009 й.

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

Бу воқеадан кейин Ўктам Турсунов фермерни тириклай кўммоқчи бўлганини тушуниш мумкин

Бош вазир Шавкат Мирзиёевнинг Жиззах вилоятидаги махсус вакили Ўктам Турсунов октябрь ойининг биринчи ярмида жиззахлик бир фермерни милиция ходимлари ёрдамида қабристонга олиб бориб, ўзига гўр кавлатиб, пахта топшириш бўйича давлат планини бажаргач, ўзига тегишли ернинг бир қисмига бошқа экин экканлиги учун, уни тириклай кўммоқчи (жаноза ўқитиш учун ҳатто мачитдан имомни ҳам қабристонга олдириб келган) бўлганлиги ҳақидаги хабар катта шов-шувга сабаб бўлган эди. 2-чи жаҳон уруши пайтида немис фашистлари босиб олинган ҳудудларда, СССРнинг НКВД ходимлари эса 30-чи йилларда ўз мамлакатида минглаб одамларни тириклай кўмганини билган, эшитган, ўқиган одамлар шу кечаю-кундузда Ўзбекистонда содир бўлган, нормал одамнинг ақлига сиғмайдиган мазкур жиноятни содир этган Ўктам Турсунов ҳақида гапириб: «Наҳот-ки Ўзбекистон шу даражагача етди?» дея ажабланишди. 11 ноябрь куни Жиззах шаҳрида содир бўлган ва қуйида баён этилаётган воқеа нега давлат мулозими (Ўктам Турсунов) ҳеч нарса (қонун, милиция ходимлари ва гувоҳ бўлган мачит имоми) дан қўрқмай, тирик одамни ерга кўммоқ билан қўрқитганини тушунишга ёрдам беради.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) Жиззах туман бўлими раиси Мамир Азимов, 2009 йилнинг 11 ноябри куни соат тахминан 10,30дан кеч 18,10 гача Жиззах туман ИИБ да мажбуран ушлаб турилган ва калтакланган.

Унгача, шу куни М.Азимовга Қарши шаҳридан Жиззахга келган, «Бирдамлик» ҳаракатининг раиси Баҳодир Чориев қўнғироқ қилиб: «Биз Ғанининг сомсахонасидамиз. Илтимос, келиб кетинг» деган. Йўлда М.Азимов мустақил ҳуқуқбон Бахтиёр Ҳамраев билан учрашади ва бирга чойхонага бориб, Б.Чориев билан кўришишади. Шу пайт Жиззах туман ИИБ жиноят қидирув бўлими (ЖҚБ) ходими Жаҳонгир Исломов унинг қўл телефонига қўнғироқ қилиб: «Мен сизни йўлда кутиб турибман. Тез ташқарига чиқинг, иш бор» деган. М.Азимов кўчага чиққач, унинг олдига Ж.Исломов бир нотаниш йигит билан келган. Нотаниш йигит М.Азимовни ҳақоратлаб, мажбурлаб, қўл телефонини тортиб олади ва «машинангни ИИБ га ҳайда» дея мажбур қилади.

ИИБда ўша нотаниш йигит билан бирга Ж.Исломовнинг хонасига киришгач, хонага ЖҚБ бошлиғи Нурулла Усанов кириб келади ва бақириб: «Нима учун учрашувга бординг? Нима учун мен бошлиғимдан сен учун сўкиш эшитишим керак?» дея ҳар хил ҳақоратли гапларни айтиб, М.Азимовни Ж.Исломов иккаласи навбатма-навбат тепиб, муштлаб уришга тушишади. Калтаклаш бир соатлар давом этади. Ж.Исломов ураётган пайтда: «Урди деб ООН га ёзасанми, прокурорга ёзасанми, хоҳлаганингга ёзавер. Барига «дасмоя»мни қўйиб қўйдим. Мен онамни сен учун бошлиқларга ҳақорат қилдириб қўяманми? – деб М.Азимовнинг ёқасидан ушлаб деворга ура бошлайди. стол устида турган бигизни олиб М.Азимовнинг бошига, кўзига ўқталиб: «Тиқиб олайми?» деб таҳдид қилади. Уруш навбати Н.Усановга келган пайтда у: «Касалхонага ётадиган бўлсанг, битта укол қилдириб ўша ердан қайтиб чиқмайдиган қиламан, ёзадиган бўлсанг қўлингни уриб синдираман. Қараб тур ҳали, сени турмада чиритаман» деб тепа бошлайди.

Уришдан чарчаганларидан сўнг ЖҚБ бошлиғи Н.Усанов М.Азимоанинг оёғларини икки томонга кенг ажратган ҳолда стулни қўлида кўтартирганча деворга қаратиб турғазиб қўяди, стулни қўймоқчи бўлганда: «Баланд кўтариб тур» дея бақириб уришга чоғланади. Бу вақт ичида нотаниш йигит (кейин ўзини таништиришича Жиззах вилоят ИИБ терроризмга қарши кураш бўлимидан Жиззах туманига беркитилган вакили экан, исмини – Ойбек, деган) Ойбек ҳам улар калтаклаётган пайтда томошабин бўлиб ўтириш билан бирга ҳар хил «Ҳароми», «Ифлос», «Онангни …» каби сўзлар билан ҳақоратлаб турган.

Шундан сўнг М.Азимов боши оғриб, айлана бошлаб, пешонасини совуқ тер босиб, ўтириб қолади. Ж.Исломов ва Н.Усанов қаёққадир чиқиб кетишади ва Ойбекнинг қоровуллигида М.Азимов шу хонада кеч соат олтигача ўтиради. Ниҳоят Ойбек қайсидир бошлиқдан «қўйиб юборайликми ёки ушлаб турайликми?» деб телефон орқали сўрайди, бошлиқ қўйиб юборинглар, деган шекилли, ниҳоят М.Азимов озод қилинади.

ИИБдан чиқиб кетишидан олдин Н.Усанов М.Азимовга: «Бундан кейин бирор жойга мендан берухсат кетадиган бўлсанг, сени …» – деб сўкиб, ҳақоратлаб, унга таҳдид (угроза) қилади.

М.Азимов катта қийинчилик билан уйга қайтиб келади ва соғлиғи ёмонлашгач, ўғли билан вилоят тез тиббий ёрдам марказига биринчи ёрдам олиш учун боради ва у ерда тиббий ёрдам кўрсатишади.

М.Азимов сингари Б.Чориев билан учрашувга келган Б.Ҳамраев ҳам ўша куни номаълум шахс томонидан калтакланади.

Табиий саволлар туғилади:

- Жиззах туман ИИБ ходимлари Мамир Азимовни ўз хоналарида НЕГА соатлаб ушлаб туришган, жисмоний ва маънавий қийноққа солишган ва калтаклашган?

- Ўзбекистонда фуқароларнинг эркин юриши, учрашувларга бориши, эркин фикрлаши, ўз фикрини очиқ айтиши тақиқланганми? Тақиқланган бўлса, ҚАЧОН?

- Қачондан бошлаб Жиззах туман ИИБ ходимларига қонунни бемалол, бебурдларча бузишга рухсат берилган?

- Қонун олдидаги жавобгарликдан қўрқмасдан Мамир Азимовни қийноққа солган, ҳақоратлаган ва калтаклаган милиция ходимларига КИМ бундай ҳуқуқни берган?

Бу саволларга жавоб топиш қийин эмас. Жиззах туманида содир бўлган мазкур воқеа Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида содир бўлмоқда. Бу – давлатнинг барча соҳаларда, айниқса маънавий жиҳатдан тамоман айниганлиги, унинг инқирози ўз чўққисига чиққанлиги, ўз мавқеини сақлаш учун фақат зўравонлик йўлига ўтганлиги белгисидир. Қароқчилар ҳозир даҳшатли қўрқувда – улар тузумнинг финали (битиши) ўзлари учун аёвсиз бўлиши мумкин эканини тушунадилар ва унинг умрини бир кун бўлса-да узайтиришга жон-жаҳдлари билан ҳаракат қилмоқдалар.

Жаҳонгир Исломовнинг Мамир Азимовга «Мен онамни сен учун бошлиқларга ҳақорат қилдириб қўяманми?» дегани алоҳида диққатга сазовордир. Демак, бошлиқлар унинг онасини тилга олиб сўкишган. Ўзбек кучишлатар органларида маънавият шу қадар бузилган-ки, ходимлар она муқаддас зот эканини тамоман унутганлар, Жаҳонгир Исломовга ўхшаганлар эса ОНА ҚАСДИни бул зотни ҳақорат қилганлардан эмас, мутлақо бегона ва бегуноҳ одамдан олишга ўтганлар. Бундай одамлар учун режимга хизмат қилиш ўз онаси ҚАДР-ҚИЙМАТИдан кўра афзалроқ кўринади.

Баҳодир Чориевга нисбатан ҳукуматнинг муносабати тушунарсиз. Унинг Ўзбекистонга қайтиши нохуш оқибатларсиз бўлди – бу нормал нарса. Унга ҳукумат бирор айб қўймаётган экан, демак у ихтиёрий инсон билан, ихтиёрий одам у билан учрашиш ҳуқуқига эга. Бироқ унинг Жиззахга келиши нега жиззахлик ҳуқуқбонларнинг калтакланишига олиб келганлиги ҳам мавҳумлигича қолмоқда.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти 11 ноябрь куни Жиззахда бўлиб ўтган воқеалар юзасидан ўзининг кескин норозилигини билдиради ва Жиззах туман ИИБ ходимларининг жиззахлик ҳуқуқбонларга нисбатан уюштирган ваҳшиёна амалиётларини қоралайди.

Жиззах вилоят прокуратураси милиция формасидаги қонунбузарлар устидан жиноий иш қўзғатишини талаб қиламиз.

Абдужалил Бойматов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти

]]> http://uz.hrsu.org/2009/11/13/%d1%9e%d0%b8%d2%b3%d0%b6-%d0%b6%d0%b8%d0%b7%d0%b7%d0%b0%d1%85-%d1%82%d1%83%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d1%9e%d0%bb%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d1%80%d0%b0%d0%b8%d1%81%d0%b8-%d0%bc%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%80-%d0%b0/feed/ 0 Улар билан ёнма-ён туриб курашмоқни лозим топдим. http://uz.hrsu.org/2009/10/14/%d1%83%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%b1%d0%b8%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d1%91%d0%bd%d0%bc%d0%b0-%d1%91%d0%bd-%d1%82%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b1-%d0%ba%d1%83%d1%80%d0%b0%d1%88%d0%bc%d0%be%d2%9b%d0%bd%d0%b8-%d0%bb%d0%be/ http://uz.hrsu.org/2009/10/14/%d1%83%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%b1%d0%b8%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d1%91%d0%bd%d0%bc%d0%b0-%d1%91%d0%bd-%d1%82%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b1-%d0%ba%d1%83%d1%80%d0%b0%d1%88%d0%bc%d0%be%d2%9b%d0%bd%d0%b8-%d0%bb%d0%be/#comments Wed, 14 Oct 2009 09:26:21 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=532 Баёнот

Ассалому алайкум, азиз юртдошлар!

Бу Баёнотни сизга йўллар эканман, ўз олдимга кўйган ягона мақсадим, мени Ўзбекистонга қайтишим сабабларини очиқлашдир. Маълумки, “Бирдамлик” ҳаракати 2004 йилнинг 10 октябрида Ўзбекистонда ташкил этилган.Хозирги кунда АҚШ,Норвегия,Шветция давлатларида расмий рўйхатдан ўтган бўлиб,Россия, Қозоғистон,Қирғизистон,.Туркия, Украина ва Узбекистон, ҳамда Қорақалпоқ Автоном республикасида ўз фаолиятини олиб бормоқда. Афсуски, ҳаракат ҳозиргача Ўзбекистонда ўз қурилтойини ўтказолгани йўқ. Ўтган 2008 йилнинг декабрь ойига мўлжалланган ҳаракат қурултойи, аъзоларимизга нисбатан босим ва тазйиқлар кучайиб кетгани сабабли, уларнинг ҳавфсизлигини ўйлаб тўхтатилди. Лекин бу билан ҳам аъзоларимизга булаётган тазйиқлар тўхтагани йўқ. Мана шундай бир вақтда, мен, ҳаракат етакчиси сифатида ,”Бирдамлик” ҳаракати аъзоларининг оғир кунларида, улар билан ёнма-ён туриб курашмоқни лозим топдим.. Мени Ўзбекистонга қайтишга, юқорида айтиб ўтилган ниятимдан бошқа бирон омил мажбур этгани йўқ. Мен ўз иҳтиёрим билан шу йўлни танладим. Бугун турли режа ва ниятлар билан Ватанга қайтиш арафасида турар эканман,расмийларнинг қайтишимга муносабати қандай бўлишини билмайман.Балки мени турли баҳоналар топиб озодликдан маҳрум қилишар.Балки Ватан тупроғини ўпиб, ҳавосидан тўйиб-тўйиб нафас олишга, ҳақ-хуқуқларим поймол этилмай, улардан фойдаланиб қонун доирасида сиёсий фаолият олиб боришимга қаршилик бўлмас. 16 октябрь куни мени Тошкентга элтадиган самолёт чиптасини қўлда тутганча, мени Ўзбекистонга нафақат соғинч, етакчи сифатида сафдошлар олдидаги мажбурият ҳам чақираётганини англадим.

Ҳурмат билан,
Баҳодир Хасан(Чориев)
14 Октябрь, 2009 йил

October 14th, 2009

]]> http://uz.hrsu.org/2009/10/14/%d1%83%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%b1%d0%b8%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d1%91%d0%bd%d0%bc%d0%b0-%d1%91%d0%bd-%d1%82%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b1-%d0%ba%d1%83%d1%80%d0%b0%d1%88%d0%bc%d0%be%d2%9b%d0%bd%d0%b8-%d0%bb%d0%be/feed/ 0 Нодир Ахатовнинг масаласи ҳақида қайғуришлари ғалати… http://uz.hrsu.org/2009/09/15/%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d0%bc%d0%b0%d1%81%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b8-%d2%b3%d0%b0%d2%9b%d0%b8%d0%b4%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d0%b9/ http://uz.hrsu.org/2009/09/15/%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d0%bc%d0%b0%d1%81%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b8-%d2%b3%d0%b0%d2%9b%d0%b8%d0%b4%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d0%b9/#comments Tue, 15 Sep 2009 09:17:36 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=319

Нодир Ахатовнинг масаласи ҳақида қайғуришлари ғалати эмасми?nodir-ahatov

15 сенябрь куни Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг     Қарши шаҳар раиси Нодир Ахатовнинг уйига янгилик битилган хат келди.Унда айтилишича, Нодир Ахатов саккиз юз мингдан зиёдрок жаримани тез кунда тўлаб бериши  ҳақида кўрсатилган экан.

Қашқадарёда бундай янгиликлар жуда кўп учраши табиий ҳолдир.

Нодир Ахатов июль ойида назорат тартибида ариза билан Қашқадарё вилоят жиноий судига қайта кўриш учун мурожаат қилганди, минг афсуслар бўлсинки, орадан ҳеч қанча вақт ўтмай, суд бўлмасдан бир зумда ижрога ўтиб кетган экан.

Бундай холни кузатар эканмиз, яна битта ўйиннинг бошланиши демакдир,

Қарши шаҳрида, яьни суд тизимларида, инобатга олинмай ётган аризалар сони жуда кўп булса керак, улар қолиб асосий Нодир Ахатовнинг масаласи ҳақида қайғуришлари ғалати эмасми?

Бу воҳада кутилмаган “сюрпризлар” ҳали олдинда.

15-сентябрь, 2009- йил.

Гулшан Қораева,Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти Қашкардарё вилояти бўлими раиси

]]> http://uz.hrsu.org/2009/09/15/%d0%bd%d0%be%d0%b4%d0%b8%d1%80-%d0%b0%d1%85%d0%b0%d1%82%d0%be%d0%b2%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d0%bc%d0%b0%d1%81%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%81%d0%b8-%d2%b3%d0%b0%d2%9b%d0%b8%d0%b4%d0%b0-%d2%9b%d0%b0%d0%b9/feed/ 0 Ўзбекистонда мажбурий ва болалар меҳнатини… http://uz.hrsu.org/2009/08/05/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b4%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%b6%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b9-%d0%b2%d0%b0-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%bc%d0%b5%d2%b3/ http://uz.hrsu.org/2009/08/05/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b4%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%b6%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b9-%d0%b2%d0%b0-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%bc%d0%b5%d2%b3/#comments Wed, 05 Aug 2009 08:53:46 +0000 Abdujalil Boymatov http://uz.hrsu.org/?p=246 Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий


Ўзбекистонда мажбурий ва болалар меҳнатини қўллаш ҳақида,

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг Баёноти.

5 август 2009 йил

2004 йилдан бери, ўзбек ва ҳалқаро инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотлари Ўзбекистонда пахта етиштиришда ва уни теримида мажбурий ва болалар меҳнатини қўллаш ҳақидаги масалани доимий равишда кўтариб келмоқдалар.  Ўзбекистон хукумати 12-16 ёшгача болаларни қишлоқ ҳўжалиги ишларига жалб қилинишини рад этиб, уни тан олмай келмоқдалар.

Ўзбек пахтасининг бир қанча Tesco, Walmart, Target, Levi Strauss, Gap, Limited Brands and Marks and Spencer , H&M каби бир қанча  чет эллик фирмалари томонидан бойкот қила бошлаганларидан сўнг Ўзбекистон хукумати 2008 йилнинг биринчи ярим йиллигида  болалар меҳнати бўйича:- ҳалқаро меҳнат ташкилотининг(ҲМТ) №138 «ишга қабул қилишнинг минимал ёши ҳақида» ва БМТнинг №182 « болалар меҳнатининг энг оғир формаларини ман этиш ва уларни йўқотиш ҳақида» БМТнинг икки хужжатини имзолашга мажбур бўлишди

Шунга қарамай Ўзбекистонда болаларни мажбурий меҳнатга жалб қилиш давом этмоқда.

Турли мустақил манбааларнинг баҳоларига кўра, Ўзбекистонда ҳар йили кузнинг 2 ойи мобайнида 1.6 дан 2.5 миллионгача 10 ёшда 15 ёшгача бўлган болалар ва ўн минглаб талабалар мажбурий равишда пахта теримига жалб этиладилар. Шу давр мобайнида қишлоқ хўжалиги ишларига жалб қилинган мактаб ўқувчилари, лицей, колледж ва олий ўқув юртларининг талабалари ўқув жараёнидан бутунлай ажратиладилар ва ўқитувчилари кузатуви остида далаларда эрталаб соат 7 дан кечки 7 гача пахта терадилар. Улар пахта баргини йўқотиш учун, заҳарли химикатлар билан ишлов берилган пахта далаларида меҳнат қиладилар. Болалар ва уларнинг ота-оналаридан:-

-Жазирама қуёш остида,

-Озиқ- овқат танқислиги

-Ётоқ жойларидаги антисанитария ҳолатлари

-Терим нормаларини бажарилмаган ҳолатларда, жазоларга тортилиш ва ҳаттоки калтакланиши мумкинлиги

каби мудҳиш шароитларда ишлашга ҳохишлари борми ёки йўқмиликлигини  хеч ким сўраб ўтирмайди. Пахта плантацияларида болалар меҳнатидан фойдаланиш, уларнинг ота-оналаридан келиб чиққан ташаббус эмас, бу хукуматнинг тўғридан- тўғри кўрсатмасига кўра,    маҳаллий давлат органлари томонидан ташкил этилган режадир. Масаланинг очиқлигига қарамай, хукумат болаларни эксплутацияга тортилишини  ва бунга ўзининг бўлган алоқасини рад этади. Хукумат болалар меҳнатини ман қилинувчи  ўзи чиқарган қонунларини рўкач қилиб кўрсатади. Лекин Ўзбекистондаги кундалик турмуш тарзини ўз кўзи билан кўрган ва уни яхши биладиганларга бундай рўкачлар етарли эмас бўлиб ва улар ҳаттоки  кулгили бўлиб  кўринади.

Ўзбекистон хукумат делегациясининг бошлиғи, инсон ҳуқуқлари бўйича Милллий Марказнинг (ИХБММ) директори Акмал Саидов, БМТнинг 11 декабрь 2008 йилда ўтказилган, инсон ҳуқуқларига(Human Rights Council,Third Universal Periodic Review)  бағишланган 3 сессиясининг қатнашчиларининг, болалар ва мажбурий меқнати  бўйича берган саволларига жавоб берар экан:- «Ўзбекистонда барча пахта маҳсулоти давлат тасаруффида бўлмаган корхоналар орқали етиштирилади. Бунинг хаммаси  хусусий сектор орқали бажарилади. Болаларни пахта теримига жалб этиш давлат сиёсатига кирмайди»-деган жавоб қилди.

Юридик  фанлар доктори Акмал Саидовнинг гапларига қўшилиб бўлмайди. Унинг, хусусий секторда пахта теримида  содир этилаётган қонунсизликларга, агар ҳақиқатан ҳам болалар меҳнатидан фойланилган ҳолда ҳам, давлат бунга жавобгар эмас деган тасдиғи- тўла абсурддир, чунки давлат қонун- қоидалари бўйича, давлат иқтисоднинг қандай секторида бўлмасин меҳнат қонунчилигининг бузилишига, айниқса болалар меҳнатидан фойдаланиш билан боғлиқ бўлган қонун бузилишларига,   тўлиқ жабовгар бўлиши керак.

Давлат томонидан, меҳнат қонунчилигининг бузилишларини назорат қилиш учун, хокимиятлар қошидаги меҳнат инспекциялари, милиция қошида балоғатга етмаган ёшларни назорат этиш инспекциялари  тузилган:  қонунчиликнинг умумий назорати прокуратурага юклатилган.

2009 йил январ ойида «Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари Альянси»нинг инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Елена Урлаева томонидан, ИХБММ директори Акмал Саидов номига  йўллаган хатига, Халқ Таълими вазирлигидан 1009.08-2893 рақамли 18.12.2008-идан, министр ўринбосари Р.В. Ахлиддинов имзоси билан, Ўзбекистон  болалар ҳуқуқини ҳимоя Халқаро Конвенциясига қўшилганлиги ва ҳалқ таълими ходимлари мажбурий болалар меҳнатидан фойдаланиш ман этилганлиги ҳақида огоҳлантирилганлиги тўғрисида жавоб келди.   Шунинг билан министр ўринбосари Ахлиддинов билган ҳолда, ёлғон ва ҳақиқатга тўғри келмайдиган, пахта теримида  болаларни оммавий эксплуатация қилинаётганлигини яширувчи, жавоб берди.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти, «Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари Альянси»нинг, Ўзбекистон Премьер Министри Шавкат Мирзиёев, Ҳалқ таълим Вазири Ғайрат Шоумаровни, Ўзбекистон Инсон ҳуқуқлари Омбудсмани Сайёра Рашидова, ИХХБМ директори Акмал Саидов, вилоят хокимлари ва Қорақалпоғистон республикаси хукуматининг бошлиқларини, шунингдек Президент Ислом Каримов ва Бош Прокурор Рашиджон Қодировларни болалар ҳуқуқини ҳимоя қилиш соҳасидаги сансалорлиги учун  жавобгарликга тортиш учун қилаётган  бўйича барча сай-харакатларини қўллаб қувватлайди.

Ўзбекистон хукумати, мустақилликга эришгандан кейинги  18 йил мобайнида Жаҳон Ҳамжамиятини, ҳалқаро пакт ва конвенцияларини кўр-кўрона ратификация қилиш билан миллий қонунчиликга ўзгартиришлар киритган ҳолда, уларни бажариш учун  амалий ишларга ўтмаяпти.

Қуйидаги муаммолар хам шу сабабдан ечилмаяпти:

  1. Тергов и жазони ўташ маҳкамалари практикаларидан қийноқларни йўқотиш;

  2. Қонун ишлаб чиқариш маҳкамаларини ислоҳат қилиш;

  3. Суд системасини мустақиллаштириш;

  4. Оммавий ахборот воситаларини мустақиллаштириш..

Яна икки- қийноқларни милиция участкаларида, тергов органлари ва жазони ўташ маҳкамаларида қийноқларни йўқотиш- миллий режаларининг амалиётда барбод бўлганлини эътироф этмоғимиз лозим. Пахтачиликда болалар меҳнатидан фойдваланиш ҳолатида ҳам ўзбек хукумати, «бу гал хам ўтиб кетар» деган амалга кўра иш тутмоқда. Лекин бу гал бундай ҳолатга йўл қўймаслик керак. Гаровга катта аҳамиятга эга:- мамлакат келажаги, таълим сифати оширилмас экан илм-фан, техника, ишлаб чиқариш, интернет-ахборот технологиялари, иқтисодиёт, ҳалқ фаровонлигини ошириш, қашшоқликни йўқотиш каби муаммолар қўйилмоқда.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти АҚШ Сенатининг Ўзбекистонда мажбурий ва болалар меҳнати бўйича чиқарган резолюциясини ва ўзбек пахтасига бойкот эълон қилган АҚШнинг ва Европа мамлакатларининг текстиль маҳсулотларининг улгуржи савдоси билан шуғуллановчи фирмаларининг  ўзбек пахтасини харид этишга қилаётган бойкотларини қўллаб қувватлайди

ЎИҲЖ, Ўзбекистонда мактаб ва лицей ўқувчилари, колледж ва Олий ўқув юртларининг студентларини пахта етиштириш ва пахта теримига жалб этиш ҳолатларини:- хукумат вакиллари томонидан Ўзбекистон Конституциясини, Ўзбекистон томонидан 28 сентябрь 1995 йилда ратификацияланган, фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлари ҳақида Ҳалқаро Пакти, 1992 йилда ратификация қилинган  БМТнинг болалар ҳуқуқи Конвенцияси, 2008 йилда ратификацияланган ҳалқаро меҳнат ташкилотининг(ХМТ) №138 «Ишга қабул қилишнинг минимал ёши ҳақида» ва БМТнинг №182 « Болалар меҳнатининг энг оғир формаларини ман этиш ва уларни йўқотиш ҳақида», каби ҳалқаро хужжатларни  қўпол равишда бузиш деб ҳисоблайди.

ЎИҲЖ Ўзбекистон хукуматига қуйидагиларни тавсия этади:

  1. Болалар меҳнатини барча соҳаларда қўлланиши бекор қилиш.

  2. Барча маҳаллий ва  ҳалқаро ташкилотларга болалар меҳнатини мониторингини ўтказиш учун тўсиқларсиз барча имкониятлар яратиб берилиши.

  3. Ҳалқаро меҳнатни ташкиллаштириш ташкилоти билан ҳамкорликда, унинг тавсифномаларига кўра, мажбурий ва болалар меҳнатини йўқ қилиш бўйича ишончли дастурни ишлаб чикариш.

  4. Қишлоқ ҳўжалигида «машъум» давлат заказидан- советлар қолдиғидан, воз кечиш, деҳқон-фермерларга ўз хоҳишлари бўйича нима экиш, ва кимга ва қайси баҳода сотиш имкониятини яратиш.

  5. Деҳқон-фермерларга эркинликни бериб, пахта етиштириш фойдали бўлиши учун қулай шарт-шароитларни етказиб бериш. Натижада улар пахта етиштириш ва уни териб олиш учун, умумий мехнат бандсизлиги шаротида, вояга етган аҳоли орасидан меҳнаткашларни ёллаш имкониятига эга бўлсин.

ЎИҲЖ ўзбек ҳуқуқ ҳимояси ташкилотларини, ҳамда «Бирлик», «Эрк», «Озод деҳқонлар» каби демократик муҳолифат партияларини, “Бирдамлик” ҳалқ ҳаракатини аҳоли орасида, мактаб ўқувчилари, колледж ва олий ўқув юртларининг студентлари томонидан мажбурий пахта теримига банд бўлишига қарши бойкот қилиш учун,  ташвиқот ва пропаганда ишларини олиб боришга чақиради.

1. Initiative of a group of Uzbek human rights activists and researchers in partnership

with the International Labor Rights Forum

“We Live Subject to their Orders”: http://en.hrsu.org/2009/06/04/we-live-subject-to-their-orders/

2. Узбекистан: Активисты призывают мир к бойкоту узбекского хлопка

http://www.ferghana.ru/news.php?id=12118&mode=snews.

Karimov regime to stop forced child labor in this country!

http://en.hrsu.org/2009/06/11/karimov-regime-to-stop-forced-child-labor-in-this-country/#more-31

3. (http://www.un.org/webcast/unhrc/archive.asp?go=081211#amadopt)

4. Заместитель министра народного образования Ахлидинов Р. укрывает факты нарушения прав детей на образование в Узбекистане. http://www.pau-novosti.ucoz.ru/news/2009-02-05-369)

5. RESOLUTION Expressing the sense of the Senate.

http://en.hrsu.org/2009/04/02/resolution-expressing-the-sense-of-the-senate/

Абдужалил Бойматов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг Президенти.

Тел.: 00 353 (0) 870 61 4883 (моб.)

]]> http://uz.hrsu.org/2009/08/05/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%b4%d0%b0-%d0%bc%d0%b0%d0%b6%d0%b1%d1%83%d1%80%d0%b8%d0%b9-%d0%b2%d0%b0-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%bc%d0%b5%d2%b3/feed/ 0 Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг ўз аъзоларига… http://uz.hrsu.org/2009/07/19/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd-%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%be%d0%bd-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d0%b6%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%8f%d1%82%d0%b8%d0%bd/ http://uz.hrsu.org/2009/07/19/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd-%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%be%d0%bd-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d0%b6%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%8f%d1%82%d0%b8%d0%bd/#comments Sun, 19 Jul 2009 14:10:27 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=202

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг ўз аъзоларига ва фуқаролар жамиятининг бошқа фаолларига хукумат томонидан бўлаётган босим ва таъқиблар хақидаги Баёноти
Бу жамият тузилганидан бери (1992 йил 2 февраль) Ўзбекистон расмийлари томонидан мунтазам таъқиб этилмоқда. Жамият Ўзбекистон Адлия вазирлигига рўйхатдан ўтиш учун олти марта ариза берган, аммо шунга қарамай рўйхатдан ўтказилмади. Ўн етти йил давомида жамиятнинг 28 нафар аъзоси сохталаштирилган айбловлар бўйича судланди, 18 киши мамлакатни тарк этишга мажбур бўлди. Айни пайтда жамиятнинг 9 нафар аъзоси(жами 14 ҳуқуқ ҳимоячиси ва Аҳмаджон Мадмаровнинг 2 ўғли ва 2 жияни хозирги пайтда қамоқ жазосини ўтамоқда) озодликдан маҳрум этилган.

Жамиятнинг аъзолари Норбой Холжигитов, Аъзам Фармонов, Алишер Кароматовлар адолатга хилоф тарзда узоқ муддатларга қамалдилар ва уларга нисбатан қийноқлар қўлланмоқда. Шунингдек, шоир ва ҳуқуқ ҳимоячиси Юсуф Жума (“Саҳрои шерлар” ҳуқуқ ҳимоя жамияти) ва ҳуқуқ ҳимоячиси Аъзам Турғунов (“Мазлум” ҳуқуқ ҳимоя жамияти) ҳам қийноққа солинмоқда.

Жамиятнинг қамалмаган ёки мамлакатни тарк этмаган аъзолари МХХ ва милиция ходимлари томонидан кузатув ва назорат остига олинганлар (Баҳодир Намозов-Ўзбекистонда ЎИҲЖни рўйхатга ўтказиш бўйича ташаббус гуруҳининг раҳбари, Гулшан Қораева-ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилояти бўйича раиси, Маъмир Азимов- ЎИҲЖнинг Жиззах вилояти бўйича координатори, Саида Қурбонова- ЎИҲЖнинг Жиззах вилояти Пахтакор тумани бўйича раиси , Нодир Ахатов-ЎИҲЖнинг Қарши шаҳри бўйича раиси, Нурали Кўлобов-ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилоятидаги аъзоси.). Уларни милиция участкаларига, прокуратурага, маҳалла қўмитасига сўроққа чақириб уй қамоғида сақламоқдалар ва чет эл делегациялари, дипломатлар билан учрашишга ҳамда пикетларда иштирок этишга ижозат бермаяптилар.

Ўзбекистон хукуматининг таъқибларидан ЎИҲЖнинг қуйидаги аъзолари мамлакатни тарк этишга мажбур бўлдилар:

1. Абдуманноб Пўлатов, ЎИҲЖнинг 1992-2001 йиллардаги раиси, ( ҳозирги пайтда АҚШ фуқароси);

2. Толиб Ёқубов, ЎИҲЖнинг 2001-2009 йиллардаги раиси, ( ҳозирги пайтда Франция резиденти);

3. Абдужалил Бойматов, 2009 йилдан ЎИҲЖнинг президенти, ( ҳозирги пайтда Ирландия резиденти);

4. Турсинбой Ўтамуратов, ЎИҲЖнинг Қорақолпоғистон бўйича раиси, (ҳозирги пайтда АҚШ резиденти);

5. Ёдгор Турлибеков, ЎИҲЖнинг Қашқадарьё бўйича раиси, ( ҳозирги пайтда АҚШ резиденти);

6. Собир Тўлаганов, ЎИҲЖнинг Тошкент шахар раиси, ( ҳозирги пайтда АҚШ резиденти);

7. Мухиддин Қурбонов, ЎИҲЖнинг Жиззах вилояти Зарбдор тумани раиси, (ҳозирги пайтда Швеция резиденти);

8. Ҳайитбой Қўзиев, ЎИҲЖнинг Наманган вилояти Поп тумани раиси, ( ҳозирги пайтда Швеция резиденти);

9. Юсуф Расулов, журналист (Тошкент), Швеция резиденти;

10. Тўлқин Қораев, журналист (Қарши), Швеция резиденти;

11. Собитхон Устобоев, (Наманган вилояти), Голландия резиденти;

12. Исоқжон Зокиров, (Андижон вилояти), АҚШ резиденти;

13. Олим Ёқубов, (Жиззах вилояти), Франция резиденти, Толиб Ёкубовнинг ўғли;

14. Эгамназар Шоймонов, ЎИҲЖнинг Жиззах вилояти Дўстлик тумани раиси, (ҳозирги пайтда Канада резиденти);

15. Лариса Вдовина, (Тошкент), Швейцария резиденти;

16. Умархон Устобоев, (Тошкент), Канада резиденти;

17. Йўлдош Носиров, (Тошкент), Швеция резиденти;

18. Руслан Шарипов, (Тошкент), журналист, АҚШ резиденти.

Озодликдан маҳрум этилган ҳуқуқ ҳимоячиларининг рўйхати:

    1. Норбой Ҳолжигитов, 1950 йилда туғилган, ЎИҲЖнинг Самарқанд вилояти, Иштихон туманининг раиси, 2005 йил 4 июнда ҳибсга олинган. Самарқанд вилоят суди томонидан 18 октябрда уюштирилган иш бўйича 10 йилга озодликдан маҳрум этилган. Хозирги пайтда Қарши шаҳрида 64/49 қамоқ муддатини ўташ маҳкамасида сақланиб келинмоқда. Соғлиғи ўта даражада ёмонлашган, кўзи хира кўради, вазни 35 кг озган. Қанд диабети билан касалманд.

    2. Ҳабибулло Оқпўлатов, 1950 й.т. ЎИҲЖнинг Самарқанд вилояти, Иштихон туманининг аъзоси, 2005 йил 4 июнда ҳибсга олинган. Самарқанд вилоят суди томонидан 18 октябрда уюштирилган иш бўйича 6 йилга озодликдан маҳрум этилган.

    3. Саттор Ирзоев, ЎИҲЖнинг Самарқанд вилояти, Иштихон туманининг аъзоси, 2005 йил 4 июнда ҳибсга олинган. Самарқанд вилоят суди томонидан 18 октябрда уюштирилган иш бўйича 6 йилга озодликдан маҳрум этилган.

    4. Аъзам Фармонов, 1978 й.т. ЎИҲЖнинг Сирдарё вилояти раиси, хукумат томонидан бир неча провокацияларга дучор бўлган. 2006 йилда вилоят суди томонидан уюштирилган иш бўйича 9 йилга озодликдан маҳрум этилган. Хозирги пайтда 64/71(Жаслиқ, Қорақалпоғистон республикаси) қамоқ муддатини ўташ маҳкамасида сақланиб келинмоқда. Оғир қийноқ ва ҳўрликларга солинмоқда.

    5. Алишер Кароматов, 1968 й.т. ЎИҲЖнинг Сирдарё вилояти Мирзаобод тумани раиси. 2006 йилда Азам Фармонов билан биргаликда 9 йилга озодликдан маҳрум этилган. Ҳозирги пайтда Қарши шахрида 64/49 қамоқ муддатини ўташ маҳкамасида сақланиб келинмоқда. Соғлиғи оғир ҳолатда, сил касалигининг оғир формаси билан касал.

    6. Насим Исоқов, 1966 й.т. ЎИҲЖнинг Жиззах вилояти аъзоси, 2005 йил 20 декабрь куни Жиззах шахар жиноий ишлари бўйича суди томонидан 8 йилга озодликдан маҳрум этилган. Тошкент вилояти Товоқсой посёлкаси 64/3 маҳкамасида сақланмоқда.

    7. Жамшид Каримов, мустақил журналист, Жиззах туман ЎИҲЖнинг аъзоси, «Уруш ва тинчликни ёритиш институт»ининг корреспонденти, Президент Ислом Каримовнинг Арслон деган акасининг ўғли, Жамшид Каримовнинг қариндошлари уни охирги марта 2006 йилнинг 12 сентябрида касал онасини кўрмоқчи бўлиб, шифохонага кетаётганида кўрганлар. 2006 йилдан бери психиатрик шифохонада(жиннихона) сақланмоқда. 25 сентябрда унинг қариндошлари уни Самарқанд шаҳридаги психиатрик шифохонага жойлаштирилганлиги хақида хабар олдилар. Жамшид Каримовнинг сақланиш шарт –шароитлари катта сир остига олинган.

    8. Зафар Раҳимов, автомобил созлаш устаси, ЎИҲЖнинг Қашкадарё вилоят аъзоси. 2007 йил апрель ойида ҳибсга олинган, октябр ойида Қарши шахар суди томонидан 6 йилга қамалган.

    9. Йўлдош Расулов, автомобил созлаш устаси, ЎИҲЖнинг Қашқадарё вилоят аъзоси. 2007 йил апрель ойида ҳибсга олинган, октябр ойида Қарши шаҳар суди томонидан 10 йилга қамалган

    10. Юсуф Жумаев, 1951 й.т. ҳалқ шоири, “Саҳрои шерлар” жамиятидан. Президент истеъфосини талаб қилиб чиққани учун, 2008 йил апрель ойида 5 йилга озодликдан маҳрум этилган. Хозирги пайтда 64/71(Жаслиқ, Қорақалпоғистон республикаси) қамоқ муддатини ўташ маҳкамасида сақланиб келинмоқда. Оғир қийноқ ва ҳўрликларга солинмоқда.

    11. Машраб Жумаев, “Саҳрои шерлар” жамиятидан, шоир Юсуф Жуманинг ўғли, фермер, 2008 йил 11 март куни 4 йилга озодликдан маҳрум этилган. Қаерда сақланаётгани номаълум.

    12. Абдурасул Худойназаров, 1956 й.т.Ангрен шахар “Эзгулик” жамиятининг раиси, 2006 йилда 9,5 йилга озодликдан маҳрум этилган. Тошкент вилояти , Бекобод шахар 64/21 маҳкамасида сақланмоқда. Оғир қийноқларга солинмоқда. 2008 йил августида ўз ҳаётига суиқасд қилишга ҳаракат қилган.

    13. Солижон Абдурахманов, 1950 й.т. журналист, Ҳалқаро инсон ҳуқуқлари жамиятининг аъзоси. 2008 йилда 10 йилга озодликдан маҳрум этилган.

    14. Аъзам Турғунов,1952 йилда туғилган, «Мазлум» инсон ҳуқуқлари жамиятининг раиси. «Эрк» демократик партиясининг МҚ аъзоси, 2008 йил кузида 10 йилга озодликдан маҳрум этилган.

Мадумаров Абдулла, 1972 й.т. Ҳизбут- тахрир ташкилотига аъзоликлигида айбланган.

Мадумаров Ҳабибулла, 1974 й.т. Ҳизбут- тахрир ташкилотига аъзоликлигида айбланган.
Мадумаров Абдулаҳад, 1972 й.т. Ҳизбут- тахрир ташкилотига аъзоликлигида айбланган.
Мадумаров Абдусамад, 1974 й.т. Ҳизбут- тахрир ташкилотига аъзоликлигида айбланган.
Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари мустақил жамиятининг(ЎИҲЖМ) Фарғона вилояти раиси Аҳмаджон Мадмаровнинг ўғиллари ва жиянлари қийноқ ва ноинсоний камситишларга учратилди ва тўқима айбномаларга кўра узоқ йилларга озодликдан маҳрум этилдилар. Аҳмаджон Мадмаров ҳалқаро «Фронт Лайн» жамиятининг 2006 йилдаги, хавф остида фаолият кўрсатаётган инсон ҳуқуқлари ҳимоячиларига бериладиган мукофотига сазовор бўлди.

ЎИҲЖ, Ўзбекистон расмийлари томонидан ҳуқуқ ҳимоячиларини таъқиб этиши, Ўзбекистон Конституцияси, Ўзбекистон 1995 йил 28 сентябрида ратификация қилган, Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисида ҳалқаро Пакт, БМТнинг ҳуқуқ ҳимоячилари тўғрисидаги Декларация, Европа Иттифоқи томонидан 2004 йилда қабул қилинган ҳуқуқ ҳимоячилари тўғрисидаги йўриқнома ва бошқа бир қатор ҳалқаро ҳужжатларни қўпол равишда бузилиши, деб ҳисоблайди

Жамият, Ўзбекистон расмийларини қуйидагиларга даъват этади:

    1. Зудлик билан шоир ва ҳуқуқ ҳимоячиси Юсуф Жумани, барча маҳбусликда ётган ҳуқуқ ҳимоячиларини, Аҳмаджон Мадмаровнинг ўғиллари ва жиянларини, журналист Дилмурод Саййидни озод этишга;

    2. Ҳуқуқ ҳимоячилари қийноққа солинган, таҳқирланган, қўрқитилган ёки бошқача тарзда таъқиб этилган барча ҳолатларини зудлик билан текширишга;

    3. Маҳбусликда ўтирган ҳуқуқ ҳимоячилари олдига қариндошлари ва адвокатларининг кира олишлари, ҳамда уларга тиббий ёрдам кўрсатишни таъминлашга;

    4. Маҳбусликдаги ҳуқуқ ҳимоячиларига барча қонунда келтирилган шарт-шароитларни яратиш , уларнинг қийноқга ва таҳқирлашга солинишларининг олдини олишга;

    5. Барча ҳуқуқ ҳимоячиларига ва ташкилотларига легал шароитларда фаолият кўрсатишга имкон яратиш, жумладан уларни давлат рўйхатидан ўтказишдаги тўсиқларни йўқотишга;

    6. Ҳуқуқ ҳимоячиларини психиатрик шифохоналарга(жиннихоналар) жойлаш амалиётини зудлик билан тўхтатишга;

    7. Ҳуқуқ ҳимоячилари эркин, қўрқувсиз ва босим-таъқиблардан холос бўлган шароитларда ўз фаолиятларини юритишга имкон яратиб беришга.

Абдужалил Бойматов, Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг президенти

2009 йил 19 июль

Тел.: 00 353 (0) 870 61 4883 (моб.)
]]> http://uz.hrsu.org/2009/07/19/%d1%9e%d0%b7%d0%b1%d0%b5%d0%ba%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%bd-%d0%b8%d0%bd%d1%81%d0%be%d0%bd-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d0%b6%d0%b0%d0%bc%d0%b8%d1%8f%d1%82%d0%b8%d0%bd/feed/ 0 Уйғур халқининг ҳуқуқлари тикланиши керак. http://uz.hrsu.org/2009/07/09/%d1%83%d0%b9%d2%93%d1%83%d1%80-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d2%9b%d0%b8%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%ba%d0%bb%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%88%d0%b8/ http://uz.hrsu.org/2009/07/09/%d1%83%d0%b9%d2%93%d1%83%d1%80-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d2%9b%d0%b8%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%ba%d0%bb%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%88%d0%b8/#comments Thu, 09 Jul 2009 15:45:12 +0000 Abdujalil Boymatov http://uz.hrsu.org/?p=115 Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти

БАЁНОТИ

9 июль 2009 й.

Уйғур халқининг ҳуқуқлари тикланиши керак

Охирги коммунистик империя Хитойда бир неча кундан бери уйғур халқининг норозилик намойишлари бўлиб ўтмоқда. Бунга жавобан, одатдагидек, мустамлакачилар бу намойишларни куч билан, қурол ёрдамида бостирмоқдалар. Шу давргача юзлаб уйғурлар ўлдирилиб, мингга яқини ярадор қилинган. Шарқий Туркистон (Шинжон-Уйғур автоном республикаси) пойтахти Урумчи шаҳри Хитой армияси ва полиция кучлари томонидан қамал қилинган ва комендантлик соати эълон этилган, шаҳарда телефон ва Интернет алоқалари узиб қўйилган.

Бир пайтлар Россия ва Хитой ўртасидаги сиёсий савдодан сўнг Хитой қўл остига ўтган Шарқий Туркистон хитойликлар мустамлакачилик сиёсатининг қурбони бўлдилар: ўн минглаб уйғурлар ўлдирилди, қатл қилинди, қамоқларга ташланди, миллионлари эса Шарқий Туркистонни тарк этишга мажбур бўлди.

Ҳар қандай тоталитар, хусусан коммунистик тузум шароитида инсон ҳуқуқлари, биринчи навбатда эса озчиликни ташкил қилувчи миллатлар ҳуқуқлари оёқости қилинади, тили, маданияти ва анъаналарини йўқ қилиш орқали уларни миллат сифатида инқирозга юз туттирилади. Бу – ҳар қандай мустамлакачилик системанинг аксиомасидир. Мазлум уйғур халқи айни пайтда ана шу жараённи бошидан кечирмоқда.

Мустақил бўлса-да, бироқ собиқ метрополия Москванинг иродасидан чиқаолмаган Марказий Осиё давлатлари уйғурлар масаласида коммунистик Хитой тарафдори бўлиб қолмоқдалар. Бу масалада Ўзбекистон ҳукуматининг позициясини тушуниш қийин эмас: Ўзбекистон ҳукумати Андижонда ўз халқини отганда Хитой уни қўллаб-қувватлади, энди Хитой ҳукумати уйғурларни қирғин қилаётган пайтда Ўзбекистон ҳукумати ким томонда бўлиши мумкин?

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти Хитой ҳукуматининг ўз эркинлиги ва мустақиллиги учун курашаётган уйғур халқини қатлиом қилаётганини кескин қоралайди ва Хитой ҳукуматидан репрессияларни тўхтатишни, ўз қуролли кучларини Шарқий Туркистон ҳудудларидан олиб чиқишини талаб этади. Узоқ тарих тасдиқлаган факт – ҳар қандай мустамлака система муқаррар парчаланишини тушунган ва тан олган ҳолда Хитой ҳукумати уйғур халқига, Шарқий Туркистонга мустақиллик бериши шарт.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти Ўзбекистон ҳукуматини уйғурлар масаласидаги ҳақиқатга тик қарашга ва уйғур халқи бошига тушган ҳозирги дамда уларни қўллаб-қувватлашга чақиради.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти ўзбек демократик кучларини уйғур халқи ҳақ-ҳуқуқларининг ҳимоясига ўз овозларини баралла чиқаришга даъват қилади.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти халқаро демократик ташкилотларни Шарқий Туркистонда юзага келган ўта хавфли вазиятга бефарқ бўлмасликка чақиради.

Абдужалил Бойматов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти

]]> http://uz.hrsu.org/2009/07/09/%d1%83%d0%b9%d2%93%d1%83%d1%80-%d1%85%d0%b0%d0%bb%d2%9b%d0%b8%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3-%d2%b3%d1%83%d2%9b%d1%83%d2%9b%d0%bb%d0%b0%d1%80%d0%b8-%d1%82%d0%b8%d0%ba%d0%bb%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%88%d0%b8/feed/ 0 Авторитар давлатлар кенг кўламли… http://uz.hrsu.org/2009/07/07/%d0%b0%d0%b2%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d0%b0%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%ba%d0%b5%d0%bd%d0%b3-%d0%ba%d1%9e%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d0%bb%d0%b8/ http://uz.hrsu.org/2009/07/07/%d0%b0%d0%b2%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d0%b0%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%ba%d0%b5%d0%bd%d0%b3-%d0%ba%d1%9e%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d0%bb%d0%b8/#comments Tue, 07 Jul 2009 15:04:10 +0000 admin http://uz.hrsu.org/?p=103 Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти

БАЁНОТИ

7 июль 2009 й.

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

Авторитар давлатлар кенг кўламли жиноятлар содир этишга тайёрланишмоқда

Жазони Ижро Этиш Бош Бошқармаси (ЖИЭББ)нинг биз тўлиқ ишонадиган собиқ ходимидан олинган фавқулодда ташвишли маълумотга қараганда Ўзбекистон ҳукумати жорий йил давомида бир қатор жазони ижро этиш муассаса (ЖИЭМ)ларида маҳбусларнинг исёнларини уюштирмоқчи экан. Манбаънинг таъкидлашича, бу кенг кўламли жиноятлар уюштиришдан мақсад:

- сиёсий маҳбуслар (дунёвий мухолифат вакиллари, диний эътиқодли инсонлар, ҳуқуқбонлар, журналистлар)нинг бир қисмини жисмоний йўқ қилиш;

- мазкур «исёнларда» иштирок этган ва уларни бостиришда омон қолганларининг барчасига янги катта қамоқ муддати қўшиб қўйишдан иборат экан.

Юқорида келтирилган маълумотдан кўринади-ки, сунъий ташкиллаштирилаётган исёнлар сиёсий маҳбусларнинг катта кўпчилиги сақланаётган барча ЖИЭМларда уюштириш мўлжалланмоқда.

Биз олган мазкур маълумот нақадар асосли?

Бирмунча муддат илгари Ўзбекистон ҳукуматининг бу қабиҳ нияти ҳақида «Озодлик» Радиоси турмуш ўртоғи қамоқхоналарнинг бирида сақланаётган аёлнинг гапларига асосланиб маълумот берган эди. Бу аёл ЖИЭББ эри сақланаётган қамоқхонадаги маҳбуслар контингентини 50Х50 принципи бўйича, яъни маҳбусларнинг ярми сиёсий маҳбуслар, қолган ярми эса жиноятчилар (қотиллар, ўғрилар, турли тоифадаги фирибгарлар ва ҳ.)дан иборат қилиб ўзгартираётганини билиб келган. Унинг айтишича, ҳозирги кунда иккинчи гурух маҳбусларни биринчи гурух вакилларига қарши гиж-гижлатиш авжга чиққан.

Ислом Каримов қамоқхоналарида ҳукумат томонидан маҳбуслар «исёни»ни уюштириш янги нарса бўлмаса-да, бироқ маҳбуслар «исёнлари» унинг Шанхай Ҳамкорлик Ташкилоти (ШҲТ)га раислик қилиши даврида уюштирилиши мумкинлиги диққатга сазовор.

Ислом Каримовнинг муҳим халқаро саммитга ёки бирор мамлакатга давлат ташрифи билан боришидан бир неча кун олдин Ўзбекистонда негадир кутилмаган фавқулодда ҳодиса рўй беради. У Бразилияга (26 май) ва Екатеринбургга (15 июнь) сафаридан олдин, 25 дан 26 майга ўтар кечаси ўзбек-қирғиз чегарасида жойлашган Хонобод шаҳарчасига террористлар ҳужум қилишган. Бу жиддий воқеага негадир Ўзбекистон оммавий ахборот воситалари (ОАВ) деярли эътибор беришмади. Бироқ, мамлакатнинг ҳуқуқ-тартибот органлари зудлик билан қидирув ишларини амалга ошириб, 15 дан ортиқ одамни қамоққа олди. Уларнинг суд маҳкамаси яқин кунлар ичида бошланиши кутилмоқда. Бу воқеанинг ажабланарли томони шунда-ки, Хонободдаги воқеалар Ислом Каримов Бразилияга учишидан икки соат олдин содир бўлса-да, у орқасига ўгирилиб ҳам қарамади. Яна бир факт: Ислом Каримов Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕХҲТ)нинг Истамбул самматига 1999 йил 18 ноябрда учиб кетган бўлса, ундан уч кун олдин Тошкентдан юз километр нарида жойлашган Янгиобод шаҳарчасига гўёки Ўзбекистон Исломий Ҳаракати (ЎИҲ) жангарилари ҳужум қилишган. Ислом Каримов саммитда биринчи бўлиб сўзга чиқиб, ЎИҲ ҳужумини ғазаб билан қоралаб ва терроризмга қарши курашишга Ғарб давлатларидан пул сўраб зални тарк этди ва Тошкентга учиб кетди. Аччиқ тилли одамлар у ўзининг сафаридан олдин кимлар биландир қаттиқ келишув тузади, деб жиддий гапиришади.

Муштарийларнинг диққатини яна бир муҳим фактга, Олий Мажлисга сайловлар ўтказиш билан Ўзбекистонга ташқаридан ҳужумлар уюштирилиши орасидаги боғлиқликка қаратиш лозим:

1999 й.: Тошкентдаги портлашлар рўй берди (16 февраля) – Олий Мажлисга сайловлар ўтказилди (декабрь);

2004 й.: Тошкент ва Бухорода терактлар бўлиб ўтди (март) –Олий Мажлисга сайловлар ўтказилди (декабрь);

2009 й.: Хонободга ҳужум бўлди (май) ва қамоқхоналарда маҳбуслар «исёнлари»ни уюштирилиши мумкинлиги (?) –Олий Мажлисга сайловлар ўтказилишининг мўлжалланганлиги (декабрь).

Қизиқ ва айни пайтда қўрқинчли қонуният!

Ҳаммага маълум-ки, ШҲТга коммунистик Хитой ва собиқ СССР ҳудудларида жойлашган, Россия Федерацияси бошчилигидаги бир қатор авторитар давлатлар киради. ШҲТнинг яқинда Екатеринбург шаҳрида ўтган саммити ҳужжатларидан кўринишича мазкур ташкилотга аъзо давлатлар лидерлари ўзаро келишиб, дунё демократик ҳамжамиятига диний оқимларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллашаётганини Марказий Осиёда экстремизм ва терроризмнинг кучайиши тарзида тақдим этган ҳолда, аслида эса мазкур минтақада демократик, либерал кучларни сиёсий саҳнадан йўқотиш ёки ҳеч бўлмаганда биринчи босқичда уларни кучсизлантиришни мўлжалламоқдалар. Ўзбекистонда диний экстремизм ва терроризм масаласида ҳамма нарса аён – бу Ислом Каримовнинг умрининг охиригача мамлакатни бошқариш масаласидаги эгарланган отидир. Бироқ бу масалада, яъни диний экстремист ва террористлар масаласида Қирғизистон президенти Қурмонбек Боқиевнинг позицияси қандай экан? Демократ сифатида у терроризмнинг ҳар қандай кўринишига нафрат билан қараса керак. Икки қўшни давлат раҳбарларининг Екатеринбургда бўлган якка, юзма-юз сўҳбатидан кейин Қирғизистон спецнази (махсус қуролли кучлари) тўсатдан ЎИҲ ёки «Исломий жиҳод»нинг кичик-кичик гуруҳларини бирин-кетин «йўқ қила бошлади». У ҳолда, нега расмий қирғиз ҳукумати Ўзбекистон ҳукуматининг: «Жангарилар Ўзбекистонга Қирғизистон ҳудудидан ўтиб келган» дея баралла айтган иддаосини тўлиқ инкор қилган эди? Боз устига яна ўша аччиқ тилли одамлар Ислом Каримов террористларнинг кўзга кўринмас ва ҳатто мавжуд бўлмаган катта гурухларини тор-мор қилишда зўр тажрибага эга, ва у бу тажрибани Тошкент (1999 й. февраль), Тошкент ва Бухоро (2004 й. март), Тошкент (2004 й. июль) ва Андижон (2005 й. май) воқеаларидан кейин «террористлар»ни тутиш ишларида орттирган, деб гапирмоқдалар. Бу воқеаларда бир факт мавҳумлигича қолмоқда: нега Ўзбекистон президенти ва унинг энг яқин атрофи (мас., ИИВ, МХХ бошлиқлари) портлашлар, отишмалар ва ҳужумлардан икки соат ўтар-ўтмас: «Биз буларни ким содир этганини биламиз» дея баёнот бериб, дарҳол, шу заҳотиёқ одамларни қамоққа олишни бошлаб юборишади?

Қуйида жорий йилнинг дастлабки ярмида Ўзбекистон ҳукумати ва ШҲТнинг бошқа баъзи аъзолари ҳаракатининг тўлиқ бўлмаган рўйхатини келтирамиз:

- Хонобод воқеаларидан бир неча кун ўтгач Ўзбекистон шошилинч равишда ўзбек-қирғиз чегараси бўйлаб хандақ ариқлар кавлай бошлади;

- ўзбек қамоқхоналарининг бирида «Хизб ут-Тахрир» диний партиясининг яширин буғини «фош» қилинди;

- Ўзбекистоннинг сиёсий маҳбуслар сақланадиган барча ЖИЭМларида уларни руҳан синдириш («раскрутка») ва уларга янги қамоқ муддатлари қўшиб бериш бормоқда;

- Қирғизистон, юқорида айтганимиздай, қаёқдан келгани номаълум бўлган ўзбек террористларини йўқ қила бошлади;

- Қирғизистонда террористларга қарши кураш ажабланарли ҳолда мамлакат президенти сайловолди кампанияси пайтига тўғри келди;

- бир неча кун олдин икки қўшни мамлакат кучишлатар органлари биринчи раҳбарларининг йиғилиши Қирғизистонда бўлиб ўтди;

- одатда аксиламерика сиёсатини олиб борувчи Россия и Хитой Марказий Осиёда ўз таъсирларини мустаҳкамлаш мақсадида бу минтақадаги баъзи мамлакатларга салмоқли кредитлар ажрата бошладилар;

- Россия ШҲТ доирасида ҳозиржавоб кучли ҳарбий группировка тузиш ҳаракатини бошлаб юборди.

Юқорида айтилганлар, ўйлаймиз-ки, баёнот бошида қўйилган: «Бизга келган маълумот асослими?» – деган саволга тасдиқ жавобини бериш учун тўлиқ етарлидир.

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти қамоқхоналарда сақланаётган сиёсий маҳбусларни жисмоний йўқ қилиш йўлидаги жиноий режаларини кескин қоралайди.

ЎИҲЖ Ўзбекистоннинг барча демократик кучларини Ўзбекистон ҳукуматининг ўз мухолифларидан фашистик усуллар билан қутулиш йўлидаги мудҳиш ниятига қарши ўз овозларини кўтаришга чақиради.

Биз халқаро демократик ҳамжамиятини Ўзбекистон ҳукумати мамлакатдаги демократик ва диний мухолифатни бостириш ва йўқ қилиш сиёсатини қоралашга чақирамиз.

Абдужалил Бойматов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти президенти

]]> http://uz.hrsu.org/2009/07/07/%d0%b0%d0%b2%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b8%d1%82%d0%b0%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%bb%d0%b0%d1%80-%d0%ba%d0%b5%d0%bd%d0%b3-%d0%ba%d1%9e%d0%bb%d0%b0%d0%bc%d0%bb%d0%b8/feed/ 0